Pronken met Pronk
Porselein tussen culturen
Een prachtige voorbeeld van de symbiose tussen verschillende culturen: porselein serviesgoed gemaakt in China, met motieven van Aziatische oorsprong, maar die ontworpen zijn door een Nederlander. En dat ook door Nederlanders werd verhandeld, naar het onze spreekwoordelijke koopmansgeest betaamt.
Wat is Pronk-porselein?
Aziatisch porselein kenmerkt zich door de fraaie voorstellingen, naar vooral Chinees ontwerp. Een enkele keer echter is de ontwerper een Nederlander. Dit bord heeft de decoratie van zogenaamde 'parasoldames'.
Cornelis Pronk en de VOC
Kunstenaar Cornelis Pronk (1691-1759) krijgt de opdracht van de Verenigde Oostindische Compagnie om een ontwerp te maken, dat gebruikt kan worden bij het decoreren van diverse serviesgoed. Pronk maakt een aantal tekeningen in Chinese sferen en combineert daarbij verschillende Oosterse elementen. Dames met een parasol zijn in zijn ontwerpen een opvallend en terugkerend element en het porselein wordt daarom 'Pronk-porselein' genoemd.
Productie in China en Japan
Pronk stuurt zijn ontwerpen in 1735 naar Batavia en vandaar vinden ze hun weg naar China. Het ontwerp wordt daar in opdracht van de V.O.C. voor eet- en drinkgerei gebruikt en in 1736-1738 uitgevoerd in diverse Chinese porseleintechnieken. Het succes van het 'Pronk-porselein' is groot, maar de kosten van vervaardiging hoog. Er wordt naar de idee van de VOC onvoldoende mee verdiend en al na korte tijd wordt de productie stopgezet. In de jaren die volgen pakken particulieren het patroon weer op en bestellen serviesgoed met parasoldames in China en Japan. Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft twee originele tekeningen met dit decor van parasoldames in haar collectie.
