Vanitas
Groninger Museum
Rechts van het midden zit aan een tafel een jonge vrouw. Zij wijst op kostbaar vaatwerk en een kandelaar met een brandend kaarsenstompje op een tafeltje rechts. Aan de voet van dat tafeltje staat een kist met munten en een gevulde geldbuidel. Achter de vrouw bevindt zich een dienares die een doek over haar schouder legt. Iets links van het midden achter de tafel staat een oude man, in zijn rechterhand een zandloper, in zijn linker een schedel. Zijn rechterpols rust op een staand opengeslagen boek. Op de tafel liggen verder een boek, een kam en een borstel, een flesje en een doosje. Links van de tafel staat een meisje dat de vrouw een spiegel voorhoudt. Op de voorgrond van links naar rechts zijn te zien een zittende putto die op een varkensblaas blaast, een staande putto met een rokend wierookvat in de handen, een op de rand van een wereldbol zittende putto die bellen blaast, met voor de globe een foekepot en voor de putto nog enkele strijkinstrumenten, en tenslotte geheel rechts een mand met bloemen.
Links en rechts wordt de scène afgesloten door twee zuilen. De achtergrond wordt gevormd door rechts huizen, links geboomte waarin enkele gebouwen en de lucht. Bij een van de huizen rechts bonst de Dood op de deur, op het balkon daarboven staan twee verschrikte mensen. In de lucht vliegt een figuurtje met een zeis weg, de Tijd, als verbeelding van het gezegde 'Tempus Fugit'.
De vrouw is bezig aan haar toilettafel, geassisteerd door haar kamenierster. Door de oude man en de putti met de vanitas-symbolen wordt ze geconfronteerd met de eindigheid van het leven. Geld en goed duren niet en de tijd verstrijkt voor iedereen, zoals bijvoorbeeld het kaarsenstompje en de wegvliegende Tijd ook laten zien.
Een kopie van dit schilderij is in 1989 geveild. Hierop is links nog de kop van een sfinx te zien die op het schilderij van Collenius ontbreekt.
Objectgegevens
Afmetingenhoogte: 100.00 cmbreedte: 88.00 cmhoogte: 112.50 cmbreedte: 100.00 cmdikte: 6.00 cm
Datum1635 - 1723
Objectnummer1997.0634